Kama muta — nghiên cứu về xúc động
Alan Page Fiske và cộng sự phát triển khái niệm kama muta để nghiên cứu một cách có hệ thống trạng thái "được chạm đến" cảm xúc khi chứng kiến biểu hiện gắn kết xã hội mạnh mẽ, gần với điều commuovere mô tả.
Tài liệu tham khảo
- 1
Đọc tiếp
Mục từ liên quan
AFF·STA · Bằng chứng đang phát triển
Gigil
Ai từng muốn véo nhẹ má một em bé dễ thương hoặc siết chặt một chú cún đến mức "không chịu nổi" đều đã trải qua điều tiếng Tagalog gọi là gigil. Đây không chỉ là một từ địa phương thú vị — các nhà nghiên cứu cảm xúc gọi hiện tượng này là "biểu hiện nghịch dạng của cảm xúc tích cực" (dimorphous expression), khi niềm vui hoặc sự đáng yêu quá mức khiến não phản ứng bằng cử chỉ giống gây hấn nhẹ, như muốn cắn hoặc bóp, dù không có ý gây hại. Gigil là một trong số ít từ ngoại lai được giới nghiên cứu dùng làm tên gọi hiện tượng này.
Xem bài viếtCOG·EXP · Bằng chứng còn hạn chế
Goya
Khi một câu chuyện được kể hay đến mức người nghe quên mất mình đang chỉ nghe kể, và mọi thứ cảm giác như thật — tiếng Urdu gọi trạng thái này là goya. Từ này gần với khái niệm "suspension of disbelief" (tạm ngưng hoài nghi), được bàn đến từ lâu trong lý luận văn học và nghệ thuật kể chuyện, mô tả việc người đọc tạm gác hoài nghi logic để đắm mình vào câu chuyện hư cấu. Goya là từ văn hoá – ngôn ngữ có thật, không phải khái niệm tâm lý học thực nghiệm, nhưng mô tả chính xác một trải nghiệm quen thuộc với ai từng say mê một câu chuyện hay.
Xem bài viếtCUL·CNC · Bằng chứng còn hạn chế
Duende
Duende không phải là kỹ năng có thể luyện tập theo cách thông thường — nhà thơ Federico García Lorca mô tả nó như một "tinh thần bí ẩn" chỉ xuất hiện khi người nghệ sĩ thật sự đối diện với những cảm xúc sâu sắc, kể cả đau khổ, trong lúc trình diễn. Trong flamenco, một buổi biểu diễn có kỹ thuật hoàn hảo nhưng thiếu duende vẫn có thể bị coi là thiếu sức sống. Khái niệm này thuộc về lý luận mỹ học và phê bình nghệ thuật hơn là tâm lý học thực nghiệm, nên các mô tả về nó chủ yếu mang tính diễn giải văn hoá, không phải kết quả đo lường khoa học.
Xem bài viếtTừ điển giải thích, không chẩn đoán. Không dùng mục từ này để tự kết luận về bản thân hay người khác.