Quay lại Từ điển
MOT·EFFĐộng lực & ý chí · Hiệu ứng

Hiệu ứng Crespi — Động lực

Crespi Effect

Hiệu ứng Crespi mô tả việc thay đổi mức thưởng hoặc phạt không chỉ làm thay đổi hành vi theo tỷ lệ tương ứng, mà còn tạo ra một phản ứng vượt trội hoặc sụt giảm mạnh hơn mức thay đổi khách quan của phần thưởng đó.

Nguồn tham khảo
Xem thêm bên dưới
Biên soạn
Ban biên tập Emotico
Thẩm định
Ban biên tập Emotico
Mức độ bằng chứng
Bằng chứng đang phát triển
Hiệu ứng Crespi — Động lực

Thí nghiệm gốc trên chuột

Leo Crespi quan sát chuột chạy trong mê cung để lấy thức ăn; khi lượng thức ăn thưởng tăng đột ngột, tốc độ chạy của chuột tăng vượt xa mức tương ứng với riêng lượng thức ăn mới.

Tài liệu tham khảo

  1. 1

Đọc tiếp

Mục từ liên quan

AFF·STA · Bằng chứng vững

Biết ơn

Biết ơn không chỉ là câu "cảm ơn" xã giao. Đó là khoảnh khắc mình thật sự nhận ra có điều tốt đang xảy ra với mình, và điều đó không tự nhiên mà có. Nghiên cứu tâm lý học tích cực cho thấy những người thường xuyên để ý và ghi nhận điều mình biết ơn có xu hướng ít lo âu hơn, ngủ ngon hơn và cảm thấy hài lòng với cuộc sống hơn theo thời gian. Một cách luyện tập phổ biến là viết ra ba điều mình biết ơn mỗi ngày, dù nhỏ đến đâu — không phải để phủ nhận khó khăn, mà để cân bằng lại cách mình nhìn một ngày đã qua.

Xem bài viết

COG·BIA · Bằng chứng tương đối vững

Action Bias — Thiên kiến Hành động

Khi đối diện một tình huống không chắc chắn, con người thường có xu hướng làm gì đó — bất kỳ điều gì — thay vì chờ đợi, dù im lặng quan sát đôi khi mới là lựa chọn tốt hơn. Nghiên cứu nổi tiếng nhất quan sát thủ môn bóng đá khi cản phạt đền: dù đứng yên ở giữa có tỷ lệ cản phá cao hơn, phần lớn thủ môn vẫn nhảy sang một bên, vì đứng yên mà thua khiến họ cảm thấy tệ hơn hành động mà thua. Action bias giải thích vì sao con người hay vội quyết định thay vì chịu đựng cảm giác không chắc chắn.

Xem bài viết

MOT·STA · Bằng chứng đang phát triển

Zeal

Zeal khác với một cơn hứng thú thoáng qua — nó đi kèm sự bền bỉ, sẵn sàng vượt khó khăn để theo đuổi điều mình tin là quan trọng. Trong tâm lý học động lực, khái niệm gần nhất là "đam mê hài hoà" (harmonious passion), khi một hoạt động được tự nguyện gắn bó, tích hợp vào bản sắc mà không chiếm hết đời sống — khác "đam mê ám ảnh" (obsessive passion), khi hoạt động dần kiểm soát cảm xúc và hành vi vượt mức lành mạnh. Zeal lành mạnh gần với dạng đam mê hài hoà.

Xem bài viết

Từ điển giải thích, không chẩn đoán. Không dùng mục từ này để tự kết luận về bản thân hay người khác.

Cập nhật 21/10/2026 Rà soát 23/08/2028
Hỗ trợ phụ huynh và giáo viên