Tức giận là cảm xúc bảo vệ ranh giới
Nhiều mô hình cảm xúc xếp tức giận vào nhóm cảm xúc "tiếp cận" (approach emotion) thay vì "né tránh" — nó thúc đẩy hành động đối mặt với nguồn gây khó chịu, khác với sợ hãi vốn thúc đẩy rút lui.
Tài liệu tham khảo
- 1
Đọc tiếp
Mục từ liên quan
AFF·STA · Bằng chứng vững
Lo lắng
Lo lắng ở mức vừa phải không phải điều bất thường — đó là cách cơ thể chuẩn bị cho một điều quan trọng sắp tới, ví dụ trước bài kiểm tra hay một cuộc trò chuyện khó, và có thể giúp tập trung hơn. Vấn đề xuất hiện khi lo lắng kéo dài, lan sang nhiều tình huống không thực sự nguy hiểm, hoặc khiến cơ thể mệt mỏi vì luôn cảnh giác. Thở chậm, gọi tên chính xác điều mình đang lo, và tách nó khỏi suy nghĩ mơ hồ khác là cách giúp làm dịu lo lắng. Nếu lo lắng thường xuyên chi phối sinh hoạt hằng ngày, nên tìm hỗ trợ chuyên môn.
Xem bài viếtAFF·STA · Bằng chứng đang phát triển
Gigil
Ai từng muốn véo nhẹ má một em bé dễ thương hoặc siết chặt một chú cún đến mức "không chịu nổi" đều đã trải qua điều tiếng Tagalog gọi là gigil. Đây không chỉ là một từ địa phương thú vị — các nhà nghiên cứu cảm xúc gọi hiện tượng này là "biểu hiện nghịch dạng của cảm xúc tích cực" (dimorphous expression), khi niềm vui hoặc sự đáng yêu quá mức khiến não phản ứng bằng cử chỉ giống gây hấn nhẹ, như muốn cắn hoặc bóp, dù không có ý gây hại. Gigil là một trong số ít từ ngoại lai được giới nghiên cứu dùng làm tên gọi hiện tượng này.
Xem bài viếtCUL·CNC · Bằng chứng còn hạn chế
Han
Han không phải một cảm xúc bộc phát mà là một trạng thái âm ỉ, tích tụ lâu dài — vừa buồn, vừa uất ức, vừa mang theo một sự cam chịu nhất định trước những điều không thể thay đổi. Khái niệm này thường gắn với những giai đoạn khó khăn tập thể trong lịch sử Hàn Quốc, nhưng cũng dùng để mô tả trải nghiệm cá nhân. Han được thảo luận nhiều trong nghiên cứu văn hoá, văn học và tâm lý học liên văn hoá, dù giới học thuật vẫn tranh luận việc coi nó là hội chứng tâm lý riêng biệt hay một khung diễn giải văn hoá cho cảm xúc phổ quát.
Xem bài viếtTừ điển giải thích, không chẩn đoán. Không dùng mục từ này để tự kết luận về bản thân hay người khác.