Quay lại Từ điển
COG·BIANhận thức & phán đoán · Thiên kiến

Hiệu ứng Barnum — Ngộ nhận

Hiệu ứng Barnum

Hiệu ứng Barnum là xu hướng một người tin rằng một mô tả tính cách chung chung, mơ hồ là mô tả rất chính xác và riêng biệt về chính bản thân mình.

Nguồn tham khảo
Xem thêm bên dưới
Biên soạn
Ban biên tập Emotico
Thẩm định
Ban biên tập Emotico
Mức độ bằng chứng
Bằng chứng tương đối vững
Hiệu ứng Barnum — Ngộ nhận

Thí nghiệm gốc của Forer

Bertram Forer đưa cho sinh viên một bản mô tả tính cách giống hệt nhau nhưng nói đó là kết quả cá nhân hoá; đa số đánh giá độ chính xác trung bình 4.26/5, dù tất cả nhận cùng một đoạn văn.

Tài liệu tham khảo

  1. 1

Đọc tiếp

Mục từ liên quan

COG·BIA · Bằng chứng đang phát triển

Frequency Illusion — Ảo ảnh tần suất

Sau khi học một từ mới hoặc mua một chiếc xe mới, nhiều người có cảm giác bỗng dưng gặp từ đó hoặc thấy chiếc xe đó ở khắp nơi. Đó không phải trùng hợp — não không đột nhiên khiến điều đó xuất hiện nhiều hơn, mà chỉ là chú ý của một người giờ được huấn luyện để nhận ra nó, trong khi trước đó não vẫn lọc bỏ thông tin không liên quan. Hiện tượng còn gọi là Baader-Meinhof phenomenon, tên bắt nguồn từ một bình luận tình cờ trên diễn đàn, dù cơ chế đứng sau nó — chú ý chọn lọc — là chủ đề nghiên cứu thật trong tâm lý học nhận thức.

Xem bài viết

COG·EFF · Bằng chứng đang phát triển

Hiệu ứng Số ngày sinh — May mắn

Không ít người thấy có thiện cảm nhẹ với con số trùng ngày sinh, hoặc thích những chữ cái trùng tên mình hơn chữ cái khác — dù không ý thức được lý do. Hiện tượng bắt nguồn từ xu hướng tâm lý gọi là implicit egotism: con người ưa thích vô thức những gì liên quan đến bản thân, kể cả chi tiết nhỏ như con số hay ký tự. Hiệu ứng này thường quá nhỏ để nhận ra trong đời sống hằng ngày, nhưng lặp lại đủ ổn định trong nghiên cứu để thành chủ đề được thảo luận nhiều trong tâm lý học nhận thức xã hội.

Xem bài viết

COG·EXP · Bằng chứng còn hạn chế

Goya

Khi một câu chuyện được kể hay đến mức người nghe quên mất mình đang chỉ nghe kể, và mọi thứ cảm giác như thật — tiếng Urdu gọi trạng thái này là goya. Từ này gần với khái niệm "suspension of disbelief" (tạm ngưng hoài nghi), được bàn đến từ lâu trong lý luận văn học và nghệ thuật kể chuyện, mô tả việc người đọc tạm gác hoài nghi logic để đắm mình vào câu chuyện hư cấu. Goya là từ văn hoá – ngôn ngữ có thật, không phải khái niệm tâm lý học thực nghiệm, nhưng mô tả chính xác một trải nghiệm quen thuộc với ai từng say mê một câu chuyện hay.

Xem bài viết

Từ điển giải thích, không chẩn đoán. Không dùng mục từ này để tự kết luận về bản thân hay người khác.

Cập nhật 21/10/2026 Rà soát 23/08/2028
Hỗ trợ phụ huynh và giáo viên