Từ Triplett đến Zajonc
Norman Triplett là người đầu tiên ghi nhận hiện tượng này năm 1898 khi quan sát người đua xe đạp đạp nhanh hơn khi có đối thủ; Robert Zajonc sau đó phát triển lý thuyết giải thích vì sao hiệu ứng có thể tích cực hoặc tiêu cực tuỳ độ khó của nhiệm vụ.
Tài liệu tham khảo
- 1
Đọc tiếp
Mục từ liên quan
AFF·STA · Bằng chứng vững
Lo lắng
Lo lắng ở mức vừa phải không phải điều bất thường — đó là cách cơ thể chuẩn bị cho một điều quan trọng sắp tới, ví dụ trước bài kiểm tra hay một cuộc trò chuyện khó, và có thể giúp tập trung hơn. Vấn đề xuất hiện khi lo lắng kéo dài, lan sang nhiều tình huống không thực sự nguy hiểm, hoặc khiến cơ thể mệt mỏi vì luôn cảnh giác. Thở chậm, gọi tên chính xác điều mình đang lo, và tách nó khỏi suy nghĩ mơ hồ khác là cách giúp làm dịu lo lắng. Nếu lo lắng thường xuyên chi phối sinh hoạt hằng ngày, nên tìm hỗ trợ chuyên môn.
Xem bài viếtAFF·STA · Bằng chứng tương đối vững
Ngại ngùng
Ngại ngùng thường bị coi là cảm giác khó chịu nên tránh, nhưng nó có vai trò xã hội quan trọng. Khi một người đỏ mặt hay lúng túng sau một sai sót nhỏ trước người khác, đó là tín hiệu không lời cho thấy họ nhận ra chuẩn mực chung và quan tâm cách người khác nhìn mình. Nghiên cứu về cảm xúc này cho thấy người biểu lộ ngại ngùng tự nhiên thường được đánh giá đáng tin cậy hơn so với người tỏ ra hoàn toàn thản nhiên sau cùng một tình huống. Nói cách khác, ngại ngùng không phải điểm yếu — nó là một phần cách con người duy trì sự gắn kết trong nhóm.
Xem bài viếtCOG·EFF · Bằng chứng tương đối vững
Hiệu ứng Tiệc cocktail — Tập trung
Trong một phòng đông người với nhiều cuộc trò chuyện cùng lúc, một người vẫn có thể theo dõi câu chuyện riêng mình mà gần như bỏ qua tiếng ồn xung quanh — nhưng nếu ai đó bất ngờ nhắc tên mình, sự chú ý lập tức bị kéo sang đó. Điều này cho thấy não không thật sự "tắt" hoàn toàn âm thanh không liên quan, mà vẫn xử lý chúng ở mức độ nào đó, sẵn sàng chuyển hướng khi phát hiện thông tin quan trọng. Đây là một trong những minh chứng kinh điển cho thấy chú ý của con người có tính chọn lọc nhưng không hoàn toàn khép kín.
Xem bài viếtTừ điển giải thích, không chẩn đoán. Không dùng mục từ này để tự kết luận về bản thân hay người khác.