Ví dụ minh hoạ
Một học sinh chỉ đọc các bình luận đồng ý với quan điểm của mình và bỏ qua các nguồn đáng tin nêu ý kiến khác.
Tài liệu tham khảo
- 1
Đọc tiếp
Mục từ liên quan
COG·BIA · Bằng chứng tương đối vững
Hiệu ứng Barnum — Ngộ nhận
Đọc câu "đôi khi bạn hướng ngoại, hoà đồng, nhưng cũng có lúc bạn dè dặt và thận trọng", nhiều người gật gù vì thấy đúng với mình — dù câu đó đúng với gần như bất kỳ ai. Đây là cơ chế khiến các bài trắc nghiệm tính cách mơ hồ, tử vi hay bói toán thường được cảm thấy "chuẩn không cần chỉnh". Câu chữ càng chung chung và tích cực, người đọc càng dễ tự gán nó vào trải nghiệm riêng. Hiểu hiệu ứng này giúp đọc các bài trắc nghiệm trên mạng tỉnh táo hơn, thay vì coi mọi mô tả đúng là bằng chứng cho một công cụ đáng tin cậy.
Xem bài viếtCOG·BIA · Bằng chứng tương đối vững
Action Bias — Thiên kiến Hành động
Khi đối diện một tình huống không chắc chắn, con người thường có xu hướng làm gì đó — bất kỳ điều gì — thay vì chờ đợi, dù im lặng quan sát đôi khi mới là lựa chọn tốt hơn. Nghiên cứu nổi tiếng nhất quan sát thủ môn bóng đá khi cản phạt đền: dù đứng yên ở giữa có tỷ lệ cản phá cao hơn, phần lớn thủ môn vẫn nhảy sang một bên, vì đứng yên mà thua khiến họ cảm thấy tệ hơn hành động mà thua. Action bias giải thích vì sao con người hay vội quyết định thay vì chịu đựng cảm giác không chắc chắn.
Xem bài viếtCOG·BIA · Bằng chứng đang phát triển
Frequency Illusion — Ảo ảnh tần suất
Sau khi học một từ mới hoặc mua một chiếc xe mới, nhiều người có cảm giác bỗng dưng gặp từ đó hoặc thấy chiếc xe đó ở khắp nơi. Đó không phải trùng hợp — não không đột nhiên khiến điều đó xuất hiện nhiều hơn, mà chỉ là chú ý của một người giờ được huấn luyện để nhận ra nó, trong khi trước đó não vẫn lọc bỏ thông tin không liên quan. Hiện tượng còn gọi là Baader-Meinhof phenomenon, tên bắt nguồn từ một bình luận tình cờ trên diễn đàn, dù cơ chế đứng sau nó — chú ý chọn lọc — là chủ đề nghiên cứu thật trong tâm lý học nhận thức.
Xem bài viếtTừ điển giải thích, không chẩn đoán. Không dùng mục từ này để tự kết luận về bản thân hay người khác.